ایلقار نیوز :توسعه و پیشرفت هر کشور تابع ردیفی از مولفه های تاریخی، جغرافیایی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی است که ایجاب می کند رهبران و مدیران کشور با نگرش سیستمی فرایند برنامه ریزی و تصمیم سازی و تصمیم گیری و اداره کشور را پیش ببرند.
نگاه تک بعدی و کاریکاتوری به مسائل به ویژه در موضوعات ملی و کلان غالباً تبعات و آثار مستقیم و غیرمستقیم منفی و حتی مخربی را به دنبال دارد، گره زدن سرنوشت توسعه کشور و حل مشکلات اقتصادی با نحوه ارتباط با چند کشور غربی به ویژه آمریکا و مشخصاً نتایج مذاکرات هسته ای از همین مواردی است که با نگرش سیستمی منافات دارد، البته هیچ آدم منصف و آشنا به مسائل سیاسی و مدیریتی نمی تواند منکر تاثیر فضا و محیط بین الملل در توسعه و پیشرفت یک کشور باشد به همین دلیل فی نفسه گفت وگو و تعامل و همکاری های بین المللی حتی با کشورهای قدرتمند و پیشرفته بر فضای بی اعتمادی و اصطکاک و دشمنی و تنش ترجیح دارد. اما واقعیت این است که تمام کشورها در تنظیم ارتباط با تک تک کشورها براساس جهان بینی و نظام ارزش ها و منافع و محدودیت های خود نقشه راهی طراحی و با یک محاسبه مستمر قدم به قدم پیش می روند و واقعیت تلخ تر این است که غالب سازمان ها و نهادها و قوانین و مقررات و کنوانسیون های بین المللی و حتی نهادهای حقوقی بین المللی با اراده و اعمال نفوذ دول پیروز جنگ جهانی دوم تاسیس شده است و در حالت کلی به صورت مستقیم و غیرمستقیم یاریگر سیاست ها و هژمونی و استیلای غرب بوده است.
البته کیفیت و لحن و ادبیات و ژست های دیپلماتیک در روابط بین الملل و دیپلماسی خارجی اساساً بی تاثیر نبوده و حتی تا اندازه ای تاثیرگذار است، اما تاثیر این مولفه ها در عالم سیاست بیشتر از تاثیر آن در عالم تجارت نیست، در عالم تجارت مولفه هایی مانند بازارشناسی و رقیب شناسی و مشتری شناسی و آشنایی با قوانین و مقررات تجارت و سرمایه و داشتن شم اقتصادی و ریسک پذیری و غیره در سرنوشت تاجر موثر است، البته داشتن حسن خلق و روابط عمومی قوی و آشنایی با زبان رقبا و مشتریان نیز بی تاثیر نیست اما در مقایسه با مولفه های اصلی از درجه اهمیت زیادی برخوردار نیست، امروزه شرکت ها و کارتل های بزرگ و بین المللی مدیران و کارشناسان و کارکنانی با ویژگی های فردی مورد اشاره را استخدام کرده و دیپلماسی تجاری را آموزش هم می دهند که در عرصه سیاست نیز می توان از این تجربه استفاده کرد.
بنابراین در سیاست خارجی تنها می توان با تحمیل اراده خود به محاسبات حریف امتیاز گرفت، به تعبیر دیگر سیاست خارجی میدان مسابقه محاسبات است و دقیقاً مانند صفحه شطرنج اگر ارزشمندترین مهره خود را در مسیر حرکت مهره حریف مقابل قرار بدهید بی درنگ آن را حذف خواهند کرد و صد البته التماس و خنده شما هم در رفتار طرف مقابل تاثیری نخواهد گذاشت.
لذا مسئول و نمایندگان جمهوری اسلامی ایران در تنظیم رابطه با غرب به ویژه آمریکا قبل از ورود به پروژه و فرایند و حین آن باید مرتب داده های موثر در محاسبه حریف را رصد نموده و از طرف دیگر با سرمایه گذاری و تمرکز روی فرصت های ویژه و به کارگیری برگه های برنده و گزینه های متنوع و بومی، بازی را برای حریف پیچیده نماید و ریسک را برای او بالاببرد، به طوری که حریف در محاسبات خود به این نتیجه نرسد که این طرف میز دست ها خالی است و به سادگی تسلیم می شود، چون حقیقت این است که در روابط بین الملل «لبخند با دست خالی» نشان عجز است و نرمش قهرمانانه زمانی معنا پیدا می کند که حریف قدرت و داشته های قهرمان را لمس کند!
شکی نیست که اولویت سیاست خارجی آمریکا در منطقه ما یعنی شرق آسیا و شمال شرقی آفریقا (خاورمیانه) متاثر از دو مقوله «امنیت استراتژیک رژیم نامشروع صهیونیستی» و «منابع انرژی منطقه خلیج فارس» است، پارادایم اسلام ناب محمدی که پس از انقلاب اسلامی کانون و سرچشمه آن جمهوری اسلامی ایران است از بعد فکری و نظری قابل جمع با «استراتژی نظام سلطه در تاسیس رژیم جعلی صهیونیستی در منطقه» نیست و براساس آنچه که از آموزه های اسلام ناب برداشت می شود، این سنت الهی است چون باطل پایه و اساس ندارد دیر یا زود از بین رفتنی است، مانند بنایی که پایه و اسکلت نداشته و بدون پروانه احداث شده است!
به طور طبیعی با نزدیک شدن اندیشه و فکر انقلاب اسلامی (نه الزاماً نیروهای نظامی) به مرزهای رژیم صهیونیستی اساساً احساس یا ابر ناامنی و هراس فضا و اتمسفر اجتماعی و سیاسی سرزمین اشغالی را فرا می گیرد و ناآرامی بر روان اشغالگران مستولی می شود، بدیهی است وقتی اندیشه و الگوی انقلاب اسلامی در عراق، لبنان، سوریه و فلسطین تکثیر می شود و ملت های منطقه مدل نیروی مقاومت بسیج مردمی ایران و حزب الله را در نزدیک مرزهای رژیم صهیونیستی تاسیس می کنند از منظر تئوریک و نظری امنیت رژیم صهیونیستی در هاله تهدید می رود به ویژه با مرور این تجربه عملی که برخلاف تجربه عصر قبل از انقلاب اسلامی، در طول تاریخ رژیم صهیونیستی در تمام درگیری ها و جنگ هایی که بعد از انقلاب اسلامی با همسایگان داشته عموماً با شکست مفتضحانه مواجه شده است، بنابراین ما منکر این نیستیم که دست جمهوری اسلامی در خاورمیانه بالای دست هاست و آمریکا برای حفظ آبروی خود در بین همپیمانان منطقه ای خود مجبور است با جمهوری اسلامی دارنده قدرت نرم و سخت کنار بیاید، ما منکر این نیستیم که فرصت های جمهوری اسلامی ایران محدود در داخل مرزهایش نیست، کما اینکه فرصت های حریف محدود در مرزهای خودش نیست، سرقفلی داران کاخ سفید باید باور کنند که امتیاز و قدرت جمهوری اسلامی ایران صرفاً در داشتن ظرفیت و توان غنی سازی هسته ای نیست و البته بدیهی است که خیلی هم از ظرفیت ها و مولفه های متنوع قدرت و برگه های برنده جمهوری اسلامی ایران بی خبر هم نیستند!
در بحث انرژی هم همین گونه می باشد، اروپای سرد به منابع گاز ملت ایران محتاج است و کلید دروازه خلیج فارس، تنگه هرمز در دست توانمند فرزندان غیور و خلاق ملت ایران است. بنابراین لبخند و روحیه تعامل و همکاری و سیاست ترجیح گفت و گو و مذاکره تنها گزینه روی میز نمایندگان ملت ایران در مذاکرات نیست نمایندگان ما دستشان پر از برگه های برنده است. یکی از ارزشمندترین برگه های طرف ایرانی روحیه عمومی و بسترها و زیرساخت های تحقق اقتصاد مقاومتی است که آنتی تز تحریم هاست. یک ملت همیشه در صحنه و مقاوم، رهبری شجاع و بصیر و بلندنظر و باریک بین و محبوب دل ها و باتجربه، موقعیت جغرافیایی استراتژیک، نفوذ سیاسی و فرهنگی در منطقه، قدرت نظامی بومی و درونزا و ده ها مورد دیگر مولفه هایی است که حریف را مجبور می کند درصدد تحمیل اراده یک جانبه خود بر ملت ایران و نمایندگانشان برنیاید.
نگارنده فعلاً نقدی به رفتار دولت در مدیریت مذاکرات هسته ای مطرح نمی کند، چون اشراف و نظارت دقیق مقام معظم رهبری و تعیین دقیق خطوط قرمز و چهارچوب ها بر این مذاکرات به اندازه کافی اطمینان بخش است، اما برخی از مسئولان دولتی و جریانات و گروه های سیاسی و رسانه هایی که به ظاهر ادعای همراهی و همسویی و حمایت از دولت را یدک می کشند، اصولاً باید دقت کنند که نحوه برخورد و اطلاع رسانی و موضع گیری آنها در محاسبه حریف تاثیرگذار است و این تاثیر در صورت بی دقتی و غفلت های متاثر از رقابت های سیاسی داخلی به ضرر منافع ملی ما تمام می شود و دست دولت را از برگه های برنده در مذاکرات خالی می کند.

منبع : اشارت

روزنامه کیهان شماره 21015 به تاریخ 19/12/93، صفحه 10 (اخبار کشور)